Chóng mặt, vã mồ hôi là dấu hiệu của tụt huyết áp hay tụt đường huyết? Tìm hiểu cách phân biệt, nguyên nhân, triệu chứng và cách xử trí đúng để bảo vệ sức khỏe.
Chóng Mặt, Vã Mồ Hôi Có Phải Luôn Là Tụt Huyết Áp?
Khi cảm thấy chóng mặt, choáng váng hoặc vã mồ hôi, nhiều người thường nghĩ ngay đến tụt huyết áp. Tuy nhiên, trên thực tế đây cũng có thể là biểu hiện của tụt đường huyết. Hai tình trạng này có nhiều triệu chứng tương tự nên rất dễ bị nhầm lẫn. Nếu xử trí sai cách, người bệnh có thể gặp những biến chứng nguy hiểm.
Việc nhận biết đúng nguyên nhân giúp lựa chọn hướng xử trí phù hợp và kịp thời, đặc biệt trong những trường hợp người bệnh có dấu hiệu nặng hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao.
Tụt Huyết Áp Là Gì?
Tụt huyết áp là tình trạng huyết áp giảm xuống thấp hơn mức bình thường, làm lượng máu và oxy đưa lên não không đủ. Khi đó, người bệnh sẽ cảm thấy choáng váng, mệt mỏi và có thể ngất nếu không được nghỉ ngơi hoặc xử trí kịp thời.
Người bị tụt huyết áp thường có cảm giác chóng mặt, hoa mắt, muốn ngất, buồn nôn và nhìn mờ. Da có thể trở nên nhợt nhạt, tay chân lạnh và cơ thể mệt lả, đứng không vững. Tình trạng này thường xuất hiện sau khi đứng dậy quá nhanh, khi cơ thể bị mất nước do sốt hoặc tiêu chảy, hoặc ở những người đang sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp.
Tụt Đường Huyết Là Gì?
Tụt đường huyết là tình trạng lượng đường trong máu giảm xuống dưới mức cần thiết để cung cấp năng lượng cho não và các cơ quan trong cơ thể. Đây là tình trạng thường gặp ở người mắc đái tháo đường nhưng cũng có thể xảy ra ở người khỏe mạnh nếu nhịn ăn quá lâu hoặc uống rượu khi bụng đói.
Khác với tụt huyết áp, người bị tụt đường huyết thường xuất hiện cảm giác đói cồn cào, run tay chân, tim đập nhanh và vã mồ hôi lạnh. Khi đường huyết tiếp tục giảm, người bệnh có thể trở nên lú lẫn, nói khó, mất ý thức, co giật hoặc hôn mê nếu không được cấp cứu kịp thời.
Cách Phân Biệt Tụt Huyết Áp Và Tụt Đường Huyết
Mặc dù đều có biểu hiện chóng mặt và vã mồ hôi, nhưng mỗi tình trạng vẫn có những dấu hiệu đặc trưng giúp nhận biết.
Nếu người bệnh có da nhợt nhạt, tay chân lạnh, cảm giác muốn ngất và các triệu chứng xuất hiện khi thay đổi tư thế hoặc sau khi mất nước, khả năng cao là tụt huyết áp.
Ngược lại, nếu xuất hiện run tay chân, tim đập nhanh, đói cồn cào, vã mồ hôi lạnh và cảm giác bồn chồn, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường hoặc vừa nhịn ăn trong thời gian dài, cần nghĩ nhiều đến tụt đường huyết.
Tuy nhiên, chỉ dựa vào triệu chứng vẫn chưa đủ để khẳng định nguyên nhân. Cách chính xác nhất là đo huyết áp và kiểm tra đường huyết ngay khi có điều kiện.
Cách Xử Trí Đúng Khi Xuất Hiện Chóng Mặt, Vã Mồ Hôi
Khi có các biểu hiện nghi ngờ tụt huyết áp hoặc tụt đường huyết, người bệnh nên nhanh chóng ngồi hoặc nằm nghỉ ở nơi thoáng mát, tránh đứng dậy đột ngột. Nếu có máy đo tại nhà, hãy kiểm tra huyết áp và đường huyết để xác định nguyên nhân.
Trong trường hợp xác định là tụt đường huyết và người bệnh vẫn còn tỉnh táo, có thể bổ sung khoảng 15–20 gram carbohydrate hấp thu nhanh như nước đường, nước trái cây hoặc viên glucose theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Nếu nghi ngờ tụt huyết áp, người bệnh nên nghỉ ngơi, uống nước nếu không có chống chỉ định và theo dõi tình trạng của mình.
Điều quan trọng là không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc áp dụng các biện pháp truyền miệng khi chưa biết chính xác nguyên nhân, bởi điều này có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
Khi Nào Cần Gọi Cấp Cứu?
Nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu như ngất, mất ý thức, co giật, khó thở, đau tức ngực, nói khó, lú lẫn hoặc tình trạng chóng mặt kéo dài không cải thiện sau khi nghỉ ngơi, cần nhanh chóng gọi cấp cứu hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Đây đều là những biểu hiện có thể liên quan đến các tình trạng cấp cứu cần được xử trí ngay.
Chóng mặt và vã mồ hôi không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của tụt huyết áp. Đây cũng có thể là biểu hiện của tụt đường huyết hoặc nhiều bệnh lý khác. Việc nhận biết đúng nguyên nhân và kiểm tra huyết áp, đường huyết sớm sẽ giúp xử trí đúng cách, hạn chế những biến chứng nguy hiểm.
Nếu các triệu chứng xuất hiện thường xuyên, tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm với các dấu hiệu bất thường như ngất, co giật, khó thở hay đau ngực, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
