Ngồi quá lâu có thể gây đau cổ vai gáy, đau lưng, ảnh hưởng tuần hoàn và sức khỏe tổng thể. Tìm hiểu tác hại và cách hạn chế hiệu quả.
Với đặc thù công việc phải ngồi trước máy tính nhiều giờ mỗi ngày, dân văn phòng rất dễ hình thành thói quen ngồi lâu và ít vận động. Tưởng chừng chỉ là một thói quen sinh hoạt bình thường, nhưng việc ngồi liên tục trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến cột sống, tuần hoàn máu, cân nặng, sức khỏe tim mạch và cả tinh thần. Vậy ngồi quá lâu có hại như thế nào và làm sao để hạn chế những tác động này?
Ngồi quá lâu ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?
Khi phải duy trì tư thế ngồi trong nhiều giờ, đặc biệt là ngồi sai tư thế, cơ thể có thể chịu nhiều áp lực hơn bình thường. Các nhóm cơ vùng cổ, vai, gáy và lưng phải hoạt động liên tục để giữ cơ thể ở một tư thế cố định, từ đó dễ xuất hiện tình trạng đau mỏi, cứng cơ hoặc khó chịu ở cột sống. Nếu thói quen này kéo dài, các vấn đề liên quan đến hệ cơ xương khớp có thể trở nên rõ rệt hơn, đặc biệt ở những người thường xuyên làm việc trước máy tính nhưng ít đứng dậy vận động.
Tăng nguy cơ thừa cân và các vấn đề chuyển hóa
Ít vận động trong thời gian dài khiến mức tiêu hao năng lượng giảm xuống. Nếu chế độ ăn uống không được kiểm soát, tình trạng này có thể góp phần làm tăng cân, tích tụ mỡ và ảnh hưởng không tốt đến quá trình chuyển hóa của cơ thể. Lối sống ít vận động cũng được xem là một trong những yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa và tim mạch. Vì vậy, bên cạnh việc chú ý đến chế độ ăn, dân văn phòng cũng cần tạo thói quen vận động thường xuyên trong ngày.
Ảnh hưởng đến tuần hoàn máu
Khi ngồi lâu, đặc biệt trong tư thế ít thay đổi, việc lưu thông máu ở chi dưới có thể bị ảnh hưởng. Một số người có thể cảm thấy chân tê, nặng chân hoặc khó chịu sau nhiều giờ ngồi làm việc. Đối với những người có yếu tố nguy cơ nhất định, việc bất động trong thời gian dài còn có thể liên quan đến nguy cơ hình thành cục máu đông. Vì vậy, thay đổi tư thế và vận động nhẹ trong ngày là thói quen nên được duy trì.
Tác động đến tinh thần và hiệu suất làm việc
Không chỉ ảnh hưởng đến thể chất, lối sống ít vận động còn có thể khiến cơ thể cảm thấy uể oải, thiếu năng lượng. Khi phải làm việc liên tục trong một tư thế, khả năng tập trung và cảm giác thoải mái cũng có thể giảm đi. Những khoảng nghỉ ngắn để đứng dậy, đi lại hoặc vận động nhẹ không chỉ giúp cơ thể thư giãn mà còn tạo cơ hội để mắt và tinh thần được nghỉ ngơi sau thời gian làm việc liên tục.
Làm thế nào để hạn chế tác hại của việc ngồi lâu?
Một trong những cách đơn giản nhất là chủ động phá vỡ thời gian ngồi liên tục. Thay vì duy trì một tư thế trong nhiều giờ, bạn có thể đứng dậy đi lại, uống nước, vươn vai hoặc thực hiện một vài động tác vận động nhẹ sau mỗi khoảng thời gian làm việc.
Tư thế ngồi cũng đóng vai trò quan trọng. Khi làm việc, nên giữ lưng tương đối thẳng, vai thả lỏng, bàn chân đặt thoải mái trên sàn và điều chỉnh màn hình ở vị trí phù hợp với tầm mắt. Một không gian làm việc được bố trí hợp lý sẽ giúp giảm áp lực không cần thiết lên vùng cổ, vai và lưng.
Bên cạnh đó, hãy duy trì hoạt động thể chất đều đặn mỗi ngày. Đi bộ, đạp xe, yoga hoặc các bài tập phù hợp với thể trạng đều có thể giúp cơ thể tăng cường vận động và hạn chế tác động của lối sống ít vận động.
Chế độ ăn uống cũng không nên bị bỏ qua. Ưu tiên thực phẩm đa dạng, rau xanh, trái cây, nguồn đạm phù hợp và uống đủ nước sẽ giúp hỗ trợ sức khỏe tổng thể, đặc biệt khi kết hợp với thói quen vận động thường xuyên.
Khi nào nên đi khám vì đau mỏi do ngồi lâu?
Nếu tình trạng đau cổ, vai, gáy hoặc đau lưng xuất hiện thường xuyên và kéo dài, bạn không nên chỉ dựa vào việc nghỉ ngơi hoặc tự điều chỉnh tư thế. Đặc biệt, khi xuất hiện các triệu chứng như tê bì chân tay, đau tăng dần, hạn chế vận động hoặc những biểu hiện bất thường khác, việc thăm khám sớm là cần thiết để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp. Tại Khoa Phục hồi chức năng – Y học cổ truyền, Bệnh viện Đa khoa Thiện Nhân, người bệnh có thể được thăm khám, đánh giá tình trạng và tư vấn phương pháp chăm sóc, phục hồi phù hợp với từng trường hợp.
Chủ động vận động để bảo vệ sức khỏe mỗi ngày
“Ngồi quá lâu” có thể bắt đầu từ những thói quen rất nhỏ trong công việc hằng ngày nhưng nếu kéo dài, nó có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Chủ động đứng dậy sau những khoảng thời gian ngồi làm việc, điều chỉnh tư thế, tăng cường vận động và duy trì chế độ ăn uống hợp lý chính là những bước đơn giản giúp cơ thể khỏe mạnh hơn.
Đừng chờ đến khi những cơn đau cổ, vai, gáy hay đau lưng kéo dài mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe. Hãy thay đổi từ những thói quen nhỏ ngay hôm nay để bảo vệ hệ cơ xương khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống.
