Mùa nắng nóng không chỉ khiến cơ thể dễ mệt mỏi, mất nước mà còn làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý đường tiêu hóa. Nhiệt độ môi trường cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, khiến thực phẩm dễ bị ôi thiu nếu không được chế biến và bảo quản đúng cách. Đây cũng là lý do các tình trạng như ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy cấp, nhiễm khuẩn đường ruột và kiết lỵ thường có nguy cơ gia tăng trong những ngày hè.

Vậy vì sao rối loạn tiêu hóa dễ xảy ra vào mùa nắng nóng? Những dấu hiệu nào cần lưu ý và làm thế nào để chủ động bảo vệ hệ tiêu hóa?

1. Vì sao nguy cơ rối loạn tiêu hóa tăng cao vào mùa nắng nóng?

Nhiệt độ cao và độ ẩm thay đổi tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh đường tiêu hóa phát triển. Đặc biệt, những thực phẩm đã chế biến nhưng không được bảo quản đúng nhiệt độ có thể nhanh chóng bị nhiễm khuẩn, biến chất, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Bên cạnh đó, thói quen ăn uống trong mùa hè cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột. Việc sử dụng thực phẩm sống, đồ ăn đường phố không đảm bảo vệ sinh, uống nước không sạch hoặc ăn uống thất thường đều có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.

Ngoài ra, tình trạng sử dụng nhiều đồ uống lạnh, thực phẩm nhiều dầu mỡ, bia rượu hoặc thay đổi chế độ sinh hoạt thiếu khoa học cũng có thể gây ra các triệu chứng khó chịu như đầy bụng, khó tiêu và chướng hơi.

2. Những bệnh lý tiêu hóa thường gặp trong mùa nắng nóng

Ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm thường xảy ra khi ăn phải thức ăn hoặc sử dụng nguồn nước bị nhiễm vi khuẩn, virus, độc tố hay các chất gây hại. Nguy cơ tăng lên khi thực phẩm không được chế biến kỹ, bảo quản sai cách hoặc để quá lâu trong môi trường nhiệt độ cao.

Người bị ngộ độc thực phẩm có thể xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt và mệt mỏi. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể bị mất nước và rối loạn điện giải, cần được can thiệp y tế kịp thời.

Tiêu chảy do vi khuẩn E. coli

E. coli là một nhóm vi khuẩn thường tồn tại trong đường ruột. Tuy nhiên, một số chủng E. coli có khả năng gây bệnh và lây truyền qua thực phẩm, nước uống hoặc môi trường nhiễm phân.

Khi nhiễm các chủng E. coli gây bệnh, người bệnh có thể gặp tình trạng đau quặn bụng, tiêu chảy, buồn nôn và sốt. Một số trường hợp có thể xuất hiện tiêu chảy ra máu. Đặc biệt, một số chủng có khả năng gây biến chứng nghiêm trọng như hội chứng tán huyết tăng urê huyết, ảnh hưởng đến chức năng thận.

Đầy hơi, chướng bụng và khó tiêu

Đầy hơi, chướng bụng là những triệu chứng khá phổ biến trong mùa hè. Tình trạng này có thể liên quan đến thói quen ăn uống không hợp lý, ăn quá nhanh, sử dụng nhiều thực phẩm khó tiêu, đồ uống có gas hoặc các vấn đề chức năng của hệ tiêu hóa.

Người gặp tình trạng này thường có cảm giác bụng căng tức, ợ hơi, khó chịu sau ăn, buồn nôn hoặc nhanh no. Nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc đi kèm đau bụng, sụt cân, nôn ói, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Bệnh kiết lỵ

Kiết lỵ là tình trạng nhiễm trùng đường ruột do một số loại vi khuẩn hoặc ký sinh trùng gây ra. Bệnh có thể lây lan qua đường ăn uống khi sử dụng thực phẩm, nguồn nước hoặc tiếp xúc với môi trường nhiễm mầm bệnh.

Các biểu hiện thường gặp bao gồm đau bụng quặn, mót rặn, đi ngoài nhiều lần, phân có nhầy hoặc máu và có thể kèm theo sốt. Nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp, người bệnh có nguy cơ mất nước, rối loạn điện giải và gặp các biến chứng khác.

3. Dấu hiệu rối loạn tiêu hóa cần đi khám sớm

Không phải mọi trường hợp đau bụng hay tiêu chảy đều nguy hiểm. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường, đặc biệt trong mùa nắng nóng.

Cần đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu tình trạng tiêu chảy kéo dài, đau bụng dữ dội, sốt cao, nôn ói liên tục, đi ngoài phân có máu hoặc có biểu hiện mất nước như khô miệng, khát nhiều, tiểu ít, chóng mặt và mệt lả.

Đặc biệt, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh lý nền cần được theo dõi sát hơn vì có nguy cơ mất nước và gặp biến chứng nhanh chóng. Nếu người bệnh lơ mơ, ngất, không thể uống nước hoặc có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng, cần được cấp cứu ngay.

4. Cách phòng ngừa rối loạn tiêu hóa trong mùa nắng nóng

Để bảo vệ hệ tiêu hóa trong những ngày hè, mỗi người cần chủ động xây dựng thói quen ăn uống và sinh hoạt an toàn.

Trước hết, hãy lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo độ tươi sạch và được chế biến hợp vệ sinh. Thực phẩm sống và thực phẩm chín cần được bảo quản riêng biệt để tránh lây nhiễm chéo. Không sử dụng thức ăn đã ôi thiu, có mùi lạ hoặc để quá lâu ở nhiệt độ phòng.

Bên cạnh đó, cần ăn chín, uống sôi, sử dụng nguồn nước sạch và rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng có vai trò quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ lây nhiễm các tác nhân gây bệnh đường tiêu hóa.

Duy trì chế độ ăn uống cân bằng, bổ sung rau xanh, trái cây phù hợp, uống đủ nước và hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ uống có cồn cũng góp phần hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa. Khi có biểu hiện tiêu chảy hoặc nôn ói, cần chú ý bù nước và điện giải đúng cách, đồng thời đi khám nếu xuất hiện dấu hiệu cảnh báo.

5. Chủ động bảo vệ sức khỏe tiêu hóa cùng Bệnh viện Đa khoa Thiện Nhân

Rối loạn tiêu hóa là tình trạng có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt trong thời điểm nắng nóng. Việc chủ động phòng ngừa, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và thăm khám đúng lúc đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ biến chứng.

Khi gặp các triệu chứng như đau bụng kéo dài, tiêu chảy nhiều lần, nôn ói, sốt hoặc đi ngoài ra máu, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc điều trị khi chưa xác định được nguyên nhân.

Bệnh viện Đa khoa Thiện Nhân luôn đồng hành cùng người dân trong hành trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe. Chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường là cách thiết thực để bảo vệ hệ tiêu hóa, duy trì sức khỏe và tận hưởng mùa hè trọn vẹn.

Đừng để rối loạn tiêu hóa làm gián đoạn cuộc sống. Hãy chủ động phòng bệnh ngay từ những thói quen ăn uống hằng ngày!