Tắm đêm có thực sự gây méo miệng, liệt dây thần kinh số VII? Tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, cách điều trị và phòng tránh hiệu quả qua bài viết dưới đây.
Tắm đêm có gây liệt dây thần kinh số VII không?
Sau một ngày làm việc căng thẳng, nhiều người lựa chọn tắm vào buổi tối để thư giãn và giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ. Tuy nhiên, việc tắm quá khuya, đặc biệt khi cơ thể đang mệt mỏi hoặc sử dụng nước lạnh, có thể làm tăng nguy cơ mắc một số vấn đề về sức khỏe, trong đó có liệt dây thần kinh số VII ngoại biên.
Hiện nay, y học chưa có bằng chứng khẳng định tắm đêm là nguyên nhân trực tiếp gây liệt mặt. Tuy nhiên, việc tiếp xúc với lạnh sau khi tắm, để tóc ướt đi ngủ hoặc ngồi ngay dưới quạt, điều hòa có thể tạo điều kiện khiến dây thần kinh số VII bị tổn thương ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc sức đề kháng suy giảm.
Liệt dây thần kinh số VII là gì?
Liệt dây thần kinh số VII, còn gọi là liệt mặt ngoại biên hoặc liệt Bell, là tình trạng dây thần kinh điều khiển các cơ của khuôn mặt bị viêm hoặc tổn thương. Khi đó, các cơ ở một bên mặt mất khả năng vận động bình thường, khiến khuôn mặt bị mất cân đối và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và thường khởi phát đột ngột. Phần lớn các trường hợp nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp đều có khả năng hồi phục tốt.
Vì sao tắm đêm có thể làm tăng nguy cơ liệt mặt?
Vào ban đêm, nhiệt độ môi trường thường thấp hơn ban ngày và cơ thể cũng ở trạng thái mệt mỏi sau nhiều giờ làm việc. Khi tắm quá khuya, đặc biệt bằng nước lạnh hoặc để cơ thể tiếp xúc với gió lạnh ngay sau khi tắm, các mạch máu vùng đầu và mặt có thể co lại đột ngột. Điều này làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng dây thần kinh mặt, đồng thời tạo điều kiện để quá trình viêm hoặc phù nề dây thần kinh xuất hiện ở những người có yếu tố nguy cơ.
Bên cạnh đó, nếu tóc còn ướt khi đi ngủ hoặc nằm ngay dưới điều hòa, vùng đầu và mặt dễ bị nhiễm lạnh kéo dài, từ đó làm tăng khả năng khởi phát các triệu chứng liệt dây thần kinh số VII.
Dấu hiệu nhận biết liệt dây thần kinh số VII
Triệu chứng của bệnh thường xuất hiện khá nhanh, chỉ sau vài giờ hoặc sau một đêm ngủ dậy. Người bệnh có thể nhận thấy miệng bị méo sang một bên, khuôn mặt mất cân đối khi cười hoặc nói chuyện. Một bên mắt khó nhắm kín, nước mắt chảy nhiều hoặc mắt bị khô do không thể chớp mắt bình thường.
Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp tình trạng khó nhai, khó phát âm, thức ăn dễ rơi ra khỏi miệng, giảm vị giác ở một bên lưỡi hoặc đau âm ỉ phía sau tai trước khi khuôn mặt xuất hiện dấu hiệu liệt.
Nếu những biểu hiện này xuất hiện đột ngột, đặc biệt sau khi tắm khuya hoặc để cơ thể nhiễm lạnh, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám càng sớm càng tốt.
Điều trị liệt dây thần kinh số VII như thế nào?
Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất nhiều vào thời điểm phát hiện bệnh. Các chuyên gia khuyến cáo người bệnh nên được khám và điều trị càng sớm càng tốt, đặc biệt trong khoảng 72 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng.
Tùy theo nguyên nhân và mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc chống viêm, thuốc kháng virus trong một số trường hợp phù hợp, kết hợp với vật lý trị liệu, phục hồi chức năng hoặc châm cứu nhằm cải thiện khả năng vận động của cơ mặt.
Đa số người bệnh có thể hồi phục hoàn toàn nếu tuân thủ đúng phác đồ điều trị và không tự ý bỏ dở giữa chừng.
Làm thế nào để phòng tránh nguy cơ liệt mặt khi tắm đêm?
Để giảm nguy cơ mắc bệnh, mỗi người nên hình thành thói quen tắm sớm, hạn chế tắm sau 22 giờ, nhất là khi cơ thể đang mệt mỏi hoặc vừa sử dụng rượu bia. Nên ưu tiên tắm bằng nước ấm để giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với nhiệt độ môi trường.
Sau khi tắm, cần lau khô người và sấy khô tóc trước khi đi ngủ. Không nên ngồi trực tiếp trước quạt hoặc điều hòa ngay sau khi tắm vì luồng gió lạnh có thể khiến vùng đầu và mặt bị nhiễm lạnh. Bên cạnh đó, việc duy trì chế độ ăn uống khoa học, nghỉ ngơi hợp lý và tăng cường sức đề kháng cũng góp phần hạn chế nguy cơ mắc bệnh.
Khi nào cần đến bệnh viện?
Nếu sau khi ngủ dậy xuất hiện tình trạng méo miệng, lệch mặt, khó cười, khó nhắm mắt hoặc cảm thấy một bên khuôn mặt yếu rõ rệt, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được chẩn đoán chính xác.
Đặc biệt, nếu các triệu chứng trên đi kèm với yếu tay chân, nói khó, mất thăng bằng hoặc rối loạn ý thức thì cần cấp cứu ngay lập tức vì đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ não, không chỉ đơn thuần là liệt dây thần kinh số VII.
Tắm đêm không phải là nguyên nhân trực tiếp gây liệt dây thần kinh số VII, nhưng đây là yếu tố có thể làm tăng nguy cơ khởi phát bệnh ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc sức đề kháng suy giảm. Việc tắm quá khuya, sử dụng nước lạnh, để tóc ướt khi ngủ hoặc tiếp xúc với gió lạnh sau khi tắm đều là những thói quen nên hạn chế.
Chủ động thay đổi lối sống, tắm đúng thời điểm, giữ ấm cơ thể và đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng và nâng cao khả năng hồi phục nếu không may mắc bệnh. Đây là những thói quen đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của mỗi người và gia đình.
