Trẻ ngủ ngáy kéo dài, thở bằng miệng có thể liên quan đến amidan quá phát. Tìm hiểu dấu hiệu cần lưu ý và khi nào bố mẹ nên đưa trẻ đi khám.
Trẻ ngủ ngáy thường xuyên không phải lúc nào cũng là biểu hiện bình thường. Tình trạng ngủ ngáy kéo dài có thể liên quan đến amidan hoặc VA quá phát, gây cản trở đường thở và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của trẻ. Nếu không được phát hiện và xử lý phù hợp, tình trạng này có thể tác động đến sức khỏe, khả năng học tập và sự phát triển của trẻ.
Vì sao trẻ ngủ ngáy?
Ngáy xảy ra khi luồng không khí đi qua đường thở bị cản trở, khiến các mô mềm ở vùng họng rung lên và tạo thành âm thanh. Ở trẻ nhỏ, một trong những nguyên nhân thường gặp là amidan hoặc VA phát triển quá mức. Khi các tổ chức này quá to, đường thở có thể bị thu hẹp, đặc biệt trong lúc trẻ ngủ.
Amidan là một phần của hệ thống miễn dịch, có vai trò nhận diện và hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, tình trạng viêm amidan tái diễn hoặc amidan quá phát có thể khiến tổ chức này tăng kích thước, từ đó trở thành yếu tố cản trở đường thở. Đây là một trong những nguyên nhân khiến trẻ có biểu hiện ngủ ngáy, thở bằng miệng hoặc ngủ không yên giấc.
Trẻ ngủ ngáy kéo dài có ảnh hưởng gì đến sức khỏe?
Một số trường hợp trẻ chỉ ngáy tạm thời khi bị cảm lạnh, nghẹt mũi hoặc viêm đường hô hấp. Tuy nhiên, nếu trẻ ngủ ngáy thường xuyên và kéo dài, bố mẹ cần chú ý vì tình trạng này có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Khi đường thở bị cản trở trong lúc ngủ, trẻ có thể ngủ không sâu, thường xuyên trở mình, giật mình hoặc thức giấc. Giấc ngủ bị gián đoạn kéo dài có thể khiến trẻ mệt mỏi, uể oải vào ban ngày và khó tập trung trong học tập.
Một số trẻ còn có biểu hiện thở bằng miệng, ngáy to hoặc thở bất thường khi ngủ. Trong trường hợp đường thở bị tắc nghẽn đáng kể, trẻ có thể xuất hiện những khoảng ngừng thở trong khi ngủ. Đây là dấu hiệu cần được bác sĩ đánh giá sớm.
Ngoài ra, amidan hoặc VA quá phát cũng có thể liên quan đến các vấn đề tai – mũi – họng như viêm tai giữa, viêm xoang hoặc viêm họng tái phát. Vì vậy, bố mẹ không nên chỉ quan tâm đến tiếng ngáy mà cần quan sát tổng thể tình trạng sức khỏe và giấc ngủ của trẻ.
Khi nào trẻ ngủ ngáy cần được đưa đi khám?
Bố mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu tình trạng ngủ ngáy diễn ra thường xuyên hoặc kéo dài, đặc biệt khi trẻ có thêm các biểu hiện bất thường. Những dấu hiệu đáng lưu ý bao gồm trẻ thường xuyên thở bằng miệng, ngáy to khi ngủ, ngủ không yên giấc, khó thở hoặc có biểu hiện thở bất thường.
Trường hợp trẻ thường xuyên bị viêm amidan, viêm họng hoặc mắc các bệnh lý tai – mũi – họng tái phát cũng cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân. Bên cạnh đó, nếu trẻ ăn uống khó khăn, nuốt khó, thường xuyên mệt mỏi, buồn ngủ vào ban ngày hoặc khả năng tập trung giảm sút, bố mẹ cũng nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá. Đặc biệt, nếu bố mẹ nhận thấy trẻ có những khoảng ngừng thở khi ngủ, thở khó hoặc có biểu hiện tím tái, cần đưa trẻ đi khám ngay để được kiểm tra và xử trí kịp thời.
Trẻ bị amidan quá phát có cần cắt amidan không?
Không phải trường hợp trẻ bị amidan quá phát đều cần phẫu thuật cắt amidan. Việc điều trị cần dựa trên nguyên nhân, mức độ phì đại của amidan, tình trạng viêm tái phát cũng như mức độ ảnh hưởng đến đường thở và sức khỏe của trẻ.
Sau khi thăm khám, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng amidan, VA và đường hô hấp của trẻ để đưa ra hướng điều trị phù hợp. Với những trường hợp triệu chứng nhẹ, trẻ có thể được theo dõi và điều trị nội khoa. Trong một số trường hợp, khi amidan quá phát gây tắc nghẽn đường thở, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ hoặc gây các biến chứng, bác sĩ có thể cân nhắc phương án phẫu thuật. Vì vậy, bố mẹ không nên tự quyết định cắt amidan cho trẻ chỉ dựa trên biểu hiện ngủ ngáy mà cần đưa trẻ đi khám và tuân thủ chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Đừng chủ quan với tình trạng trẻ ngủ ngáy kéo dài
Một vài lần trẻ ngáy khi bị cảm lạnh hoặc nghẹt mũi có thể không đáng lo. Tuy nhiên, nếu trẻ ngủ ngáy thường xuyên, ngáy to hoặc đi kèm tình trạng thở bằng miệng, ngủ không sâu giấc và viêm họng tái phát, bố mẹ không nên chủ quan.
Phát hiện sớm nguyên nhân gây ngủ ngáy sẽ giúp trẻ được đánh giá và điều trị đúng hướng, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ và hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe cũng như sự phát triển.
Nếu trẻ có biểu hiện ngủ ngáy kéo dài, thở bằng miệng, khó thở khi ngủ hoặc thường xuyên mắc các bệnh lý tai – mũi – họng, bố mẹ nên đưa trẻ đến Bệnh viện Đa khoa Thiện Nhân để được bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
